.jpg)
အာကာသထဲသြားၿပီး ကမာၻကိုပတ္ခဲ့တဲ့ ပထမဆံုး အေမရိကန္အာကာသယာဥ္မႈး ဂၽြန္ဂလင္း John Glenn ရဲ့ ႏွစ္၅၀အာကာသခရီးနဲ႔ အေမရိကန္ အာကာသေလ့လာေရးအနာဂတ္ အေၾကာင္းကို ေျပာျပပါရေစ
"အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ေတြ႔ျမင္ခံစားခဲ့ရတာေတြဟာ ဘယ္လိုမွ ျပန္ေျပာျပလို႔ ျပည့္စံုႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အာကာသထဲကေန ကမာၻကိုျမင္လိုက္ရတဲ့ ျမင္ကြင္းမ်ိဳးဟာ လူေတြ ဘယ္ေတာ့မွ ေတြ႔ဘူးမယ္လို႔ ထင္မထားၾကတဲ့ ျမင္ကြင္းမ်ိဳးမို႔ ခံစားခဲ့ရတဲ့ ခံစားခ်က္ကို ဘယ္လိုမွ ျပန္ေျပာမျပႏိုင္ပါဘူး"
အသက္ ၉၁ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္ အာကာသ ယာဥ္မႈး တဦးလည္းျဖစ္ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္အျဖစ္လည္း တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ ဂၽြန္ဂလင္းကေျပာသြားတာပါ။ သူအာကာသထဲ ပထမဆံုးသြားၿပီး ကမာၻကိုပတ္ခဲ့တာ ၁၉၆၂ခုႏွစ္ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၂၀ရက္ေန႔မို႔ အခုဆိုရင္ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ရွိပါၿပီ။ အာကာသခရီး အေတြ႔အႀကံဳကို အခုလို ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ေက်ာ္မွာ ျပန္ေျပာခြင့္ ရတာအတြက္ ေျပာသူေရာ နားေထာင္သူပါ ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ ျဖစ္ၾကရပါတယ္။
၁၉၂၁ခုႏွစ္ ဂ်ဴလိုင္လ ၁၈ရက္ေန႔မွာ အိုဟိုင္းယိုျပည္နယ္ Cambridge ၿမိဳ႔မွာ ေမြးဖြားခဲ့တဲ့ ဂၽြန္ဂလင္းဟာ ၁၉၄၂ခုႏွစ္ ေရတပ္ တိုက္ေလယာဥ္ သင္တန္းဆင္း တဦးျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ အာကာသ သူရဲေကာင္းဆု အပါအ၀င္ ေလသူရဲဆု အေျမာက္အမ်ား အခ်ီးျမွင့္ခံရသူ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္မွာ F8U Crusader တိုက္ေလယာဥ္မႈးအျဖစ္နဲ႔ အေမရိကန္အေနာက္ျခမ္း Los Angeles ၿမိဳ႕ကေန အေရွ႔ျခမ္းက New York ၿမိဳ႔အေရာက္ ၃နာရီ ၂၃မိနစ္နဲ႔ သြားခဲ့တာမို႔ ပထမဆံုး အသံထက္ျမန္တဲ့ ႏံႈးနဲ႔ အေမရိက တုိက္ကို ျဖတ္သန္းခဲ့သူပါ။
၁၉၅၉ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္ အာကာသစူးစမ္းေလ့လာေရး အဖြဲ႔ နာဆာရဲ့ မာက်ဴရီစီမံကိန္း အာကာသ ယာဥ္မႈး Project Mercury Astronaut အျဖစ္အေရြ႔းခံခဲ့ရသူ ၇ဦးမွာ တဦး ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ၁၉၆၂ခုႏွစ္ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၂၀ရက္ေန႔မွာ Mercury-Atlas-6 လို႔ေခၚတဲ့ Friendship 7 အာကာသယာဥ္နဲ႔ ပထမဆံုး အာကာသထဲ ပ်ံသန္းခဲ့တာပါ။ Florida ျပည္နယ္ ကေနဒီအာကာသစခန္းကေန လႊတ္တင္ခဲ့တဲ့ ဒီယာဥ္နဲ႔ ကမာၻကို ၃ပတ္ပတ္ခဲ့ရာမွာ ပ်မ္းမွ် တနာရီ မိုင္ ၁၇,၅၀၀ ေလာက္ႏံႈးနဲ႔ သြားခဲ့ၿပီး ကေနဒီ အာကာသစခန္း အေရွ႔ေတာင္ဘက္ မိုင္ ၈၀၀ ေလာက္ အကြာက Grand Turk ကၽြန္းကို အေရာက္ စုစုေပါင္း ၄နာရီ ၅၅မိနစ္နဲ႔ ၂၃စကၠန္႔ ၾကာခဲ့ပါတယ္။
အာကာသ သူရဲေကာင္း ဂၽြန္ဂလင္းဟာ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ Ohio ျပည္နယ္ ကိုယ္စားၿပဳ အမတ္အေနနဲ႔ ၂၄ႏွစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး ၁၉၉၈ခုႏွစ္ အသက္ ၇၇ႏွစ္မွာ အာကာသ လြန္းပ်ံယာဥ္ Discovery ရဲ့ STS 95 နဲ႔ အာကာသထဲ ထပ္မံသြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၃၆ႏွစ္ အၾကာမွာ ေနာက္တေခါက္ ထပ္သြားခဲ့တဲ့ သူ႔ရဲ့ ခရီးစဥ္ဟာ ၉ရက္ၾကာခဲ့ၿပီး ကမာၻကို ၁၃၄ႀကိမ္ ပတ္ခဲ့တာမို႔ မိုင္ေပါင္း ၃.၆သန္း ခရီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီခရီးမွာ သူဟာ အခု အာကာသစူးစမ္းေလ့လာေရးအတြက္ အေရးပါတဲ့ Hubble အာကာသ မွန္ေျပာင္း လႊတ္တင္မယ့္ ပတ္လမ္းေၾကာင္းအတြက္ စမ္းသပ္မႈေတြ အပါအ၀င္ နာဆာရဲ့ စူးစမ္းမႈ အမ်ားအျပားအတြက္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။
ကမာၻ႔ထိပ္တန္း အေမရိကန္ အာကာသစူးစမ္းေလ့လာေရး အဖြဲ႔က ႏိုင္ငံတကာ အာကာသစခန္းဆီ ပ်ံသန္းမယ့္ လြန္းပ်ံယာဥ္ေတြ ဆက္ၿပီးမထုတ္ေတာ့ တဲ့ အတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ေနတဲ့ မစၥတာ ဂလင္းက သူ႔ကို ဂုဏ္ျပဳတဲ့ Ohio တကၠသိုလ္က ေရႊရတု အခန္းအနားမွာ နာဆာရဲ့ လက္ရွိ အေျခအေနကို အခုလို ေျပာျပပါတယ္
"နာဆာဟာ ခက္ခဲတဲ့ အေျခေနနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနရပါတယ္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အာကာသစခန္းထဲမွွာ အာကာသ၀န္းက်င္ သုေတသနေတြ ဆက္ၿပီးလုပ္ေနတဲ့ အေမရိကန္ သိပၸံပညာရွင္ေတြအတြက္ လိုအပ္တာ ရွိရင္ ရုရွားႏိုင္ငံက ဆိုယုဇ္ Soyuz ယာဥ္နဲ႔ တင္ေပးေနရပါတယ္"
အာကာသလြန္းပ်ံယာဥ္ လႊတ္တင္တဲ့အစီအစဥ္ကို နာဆာကေန ရပ္ဆုိင္းခဲ့ရတာမုိ႔ အေမရိကန္ အာကာသ ယာဥ္မႈးေတြဟာ အခု အာကာသစခန္းကို သြားဖို႔အတြက္ ႐ုရွားအာကာသယာဥ္ကို အားထားေနရခ်ိန္မွာပဲ အေမရိကန္အစိုးရက ပုဂၢလိကကုမၸဏီေတြကို အာကာသထဲလႊတ္တင္မယ့္ ယာဥ္ေတြ တည္ေဆာက္ဖို႔ အတြက္ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈေတြ လုပ္ေနပါတယ္။
ေရႊရတုအခမ္းအနားက်င္းပတဲ့ေန႔မွာပဲ နာဆာ စီမံခန္႔ခဲြေရးမႉး Charles Bolden နဲ႔ အာကာသယာဥ္မႉး John Glenn တို႔ဟာ ႏိုင္ငံတကာ အာကာသစခန္းမွာေရာက္ေနတဲ့ အဖဲြ႔သား ၃ ေယာက္နဲ႔ ဗီြဒီယုိ႐ုပ္သံက တဆင့္ စကားေျပာခဲ့ၾကပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ က အာကာသထဲကို ေရာက္ဖို႔ အျပင္းအထန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ရ ေပမယ့္ ခုေခတ္မွာ အာကာသထဲမွာ ေလး-ငါး-ေျခာက္လေလာက္ ေနၿပီး သုေတသနေတြ လုပ္ႏိုင္ၿပီျဖစ္သလို ႐ုပ္ပါျမင္ၿပီး စကားေျပာတဲ့ကိစၥဟာ အထူးအဆန္းမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။
နာဆာ အာကာသ စူးစမ္းေလ့လာေရးဌာနက လက္ရွိေဆာင္ရြက္ေနတာေတြကိုေတာ့ နာဆာ သိပၸံပညာရွင္ တဦးျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာ ပေဒသာတင္က အခုလို ေျပာပါတယ္။
“နာဆာရဲ႕ ေလာေလာဆယ္လုပ္ေနတဲ့ အာကာသ သုေတသနနဲ႔ အနာဂတ္မွာ ေလ့လာမယ့္ အစီအစဥ္ေတြက ေတာ္ေတာ္ကို မ်ားပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အာကာသ သုေတသနစခန္းမွာ လုပ္ေနတဲ့ ႐ူပေဗဒ၊ ဓာတုေဗဒ၊ စက္မႈလက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ဟာ၊ ေဆးပညာနဲ႔ပတ္သက္တာ၊ မိုးေလဝသ၊ ဇီဝေဗဒေလ့လာေရး အကုန္လံုးေပါ့။ စၾကဝဠာကို သုေတသနျပဳတာကအစ အဲဒါေတြ အားလံုးကို အဓိကထားၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။
အဲဒါအျပင္ ေနစၾကဝဠာမွာ အဂၤါၿဂိဳဟ္နဲ႔စေနၿဂိဳဟ္တို႔ရဲ႕ မိုးေလဝသ၊ ရာသီဥတု၊ ေရေျမ အေနအထား၊ ဇီဝေဗဒ၊ ဓာတုေဗဒ အသက္႐ွိမႈ၊ မရွိမႈ အဲဒါေတြကို လူမပါတဲ့ ဒံုးပ်ံ အာကာသ ၿဂိဳဟ္တုေတြလႊတ္ၿပီးေတာ့ ေလ့လာေနပါတယ္ ”
နာဆာက ဆက္ၿပီး လုပ္ေဆာင္မွာေတြကို ၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။
“အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ နာဆာ အာကာသသုေတသနစခန္းအေနနဲ႔ ဘာေတြ ဆက္လုပ္ရမလဲ ဆိုတဲ့ဟာကို ၁၀ ႏွစ္တိုင္း၊ ၁၀ ႏွစ္တိုင္း သူတို႔က အစီအစဥ္ထုတ္ပါတယ္။ အဲဒီအစီအစဥ္အရ ဆိုလို႔ရွိရင္ အခု ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကေနၿပီးေတာ့ ၂၀၂၅ ခုႏွစ္ကေတာ့ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အာကာသ သုေတသနစခန္းမွာ ဆက္ၿပီးေတာ့ သုေတသနမွာ မ်ဳိးစံုေလ့လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ့အျပင္ ဒီအာကာသ စခန္းကေနၿပီး တျခားၿဂိဳဟ္နကၡတ္ေတြကို ေလ့လာလို႔ရတဲ့ ၿဂိဳဟ္တုေတြ ဘာေတြ၊ အဲဒီကေနၿပီးေတာ့မွာ ျပန္ၿပီး တဆင့္တင္ေပးလို႔ ရဖို႔အတြက္ အစီအစဥ္ေတြ၊ အဲဒါမ်ဳိးေတြလည္း ရွိပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ လူမဲ့အာကာသၿဂိဳဟ္တုေတြကို ဆက္ၿပီးေတာ့ လႊတ္တင္ေနမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ- မက္ဆင္ဂ်ာဆိုတဲ့ လူမဲ့အာကာသယာဥ္က ဆိုလို႔ရွိရင္ ဗုဒၶဟူးၿဂိဳဟ္ကို လႊတ္ထားၿပီ၊ နယူးေဟာ္ရီဇံု (New Horizon) ဆိုတာကေတာ့ ၾကာသာပေတးနဲ႔ ပလူတိုၿဂိဳဟ္ကို ေလ့လာေရးအတြက္ကို လႊတ္တင္ထားတဲ့ ၿဂိဳဟ္တုျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ ပိုင္အိုနီးယားနဲ႔ Voyager ၿဂိဳဟ္တုကေတာ့ ပလူတိုၿဂိဳဟ္လို႔ေခၚတဲ့ ေနစၾကဝဠာရဲ႕ အျပင္ဆံုးၿဂိဳဟ္ကိုျဖတ္ၿပီးေတာ့ အခုအခ်ိန္မွာ ေနစၾကာဝဠာရဲ႕ အကာနယ္ပယ္ကို ေရာက္ေနၿပီေပါ့ေနာ္။ ဒြန္ (Dawn) ဆိုတဲ့ လူမဲ့ အာကာသယာဥ္ကေတာ့ Astriod Belt လို႔ေခၚတဲ့ ဥကၠာပ်ံအစိုင္အခဲေတြ ျပည့္ေနတဲ့ ေနစၾကာဝဠာအျပင္က ပတ္လမ္းေၾကာင္းႀကီးထဲကို ေရာက္တဲ့အထိ သူ႔ကို လႊတ္ၿပီး ဒီဥကၠာပ်ံအစိုင္အခဲေတြ အေနအထားေတြ ဘယ္လို သတၳဳေတြနဲ႔ဖဲြ႔စည္းထားတယ္၊ အရွိန္ဘယ္ေလာက္နဲ႔သြားေနတယ္၊ သူတို႔ရဲ႕ ဓာတ္သဘာဝေတြကို ေလ့လာေနတာပါ။”
