Ariane 5 လႊတ္တင္ေရးဒံုးပ်ံမွ Intelsat New Dawn ၿဂိဳဟ္တုႏွင့္ Yahsat Y1A ၿဂိဳဟ္တုႏွစ္လံုးကို ေအာင္ျမင္စြာ ပူးတြဲလႊတ္တင္ႏိုင္ခဲ့
ျမန္မာ့ၿဂိဳဟ္တု လႊတ္တင္ေရး ေကာ္မတီမ်ား ဖြဲ႔စည္းၿပီး
ယင္းေကာ္မတီ အေန ျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ပိုင္ ဆက္သြယ္ေရး ၿဂိဳဟ္တု လႊတ္တင္ေရး ဆုိင္ရာ မူဝါဒမ်ား ခ်မွတ္ ေပးျခင္း၊ ၿဂိဳဟ္တု လႊတ္တင္ေရး ဆုိင္ရာ နားလည္မႈ စာခြၽန္လႊာမ်ား၊ စာခ်ဳပ္ စာတမ္းမ်ား အတည္ျပဳ ႏိုင္ေရး လမ္းၫႊန္ ေဆာင္ရြက္ ျခင္းႏွင့္ အာကာသ ဆိုင္ရာ နည္းပညာမ်ား ရရွိ ျပန္႔ပြား ႏိုင္ေရး လမ္းၫႊန္ ေဆာင္ရြက္ ျခင္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္မည္ ျဖစ္သည္။
လုပ္ငန္း ေကာ္မတီတြင္ အဖြဲ႕ဝင္ ၇ ဦး ပါဝင္ၿပီး ဥကၠ႒ အျဖစ္ ဆက္သြယ္ေရး ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး၊ ဆက္သြယ္ေရး ၫႊန္ၾကားေရး မွဴး႐ုံး၊ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီး ဌာန အတြင္းေရးမွဴး အျဖစ္ ဦးေဆာင္ ၫႊန္ၾကား ေရးမွဴး၊ ျမန္မာ့ ဆက္သြယ္ေရး လုပ္ငန္း၊ ဆက္သြယ္ေရး၊ စာတိုက္ ႏွင့္ ေၾကးနန္း ဝန္ႀကီး ဌာန တို႔မွ တာဝန္ ယူကာ သိပၸံႏွင့္ နည္းပညာ ဝန္ႀကီးဌာန၊ အမွတ္(၂) လွ်ပ္စစ္ စြမ္းအား ဝန္ႀကီး ဌာန၊ ျပန္ၾကားေရး ဝန္ႀကီး ဌာနႏွင့္ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီး ဌာန မ်ားမွ တာဝန္ ရွိသူမ်ား ပါဝင္သည္။ အဆိုပါ ေကာ္မတီ၏ လုပ္ငန္း တာဝန္ မ်ားမွာ ႏိုင္ငံေတာ္ ပိုင္ ဆက္သြယ္ေရး ၿဂိဳဟ္တု လႊတ္တင္ေရး ဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ေအာင္ျမင္စြာ ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ရန္ တာဝန္ယူ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား အလိုက္ ေဆာင္ရြက္မႈ မ်ားကို ဗဟို ေကာ္မတီသို႔ တင္ျပ၍ လမ္းၫႊန္မႈ ခံယူျခင္း၊ ျပည္တြင္း ျပည္ပ ပညာရွင္မ်ား ေပါင္းစည္း၍ ၿဂိဳဟ္တုႏွင့္ အာကာသ နည္းပညာ ဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ၿဂိဳဟ္တု တည္ေဆာက္ျခင္း၊ လႊတ္တင္ျခင္း၊ ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ သုံးစြဲျခင္းႏွင့္ အျခား လိုအပ္သည့္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ား စီမံ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ International Telecom munication Union (ITU) အပါအဝင္ ျပည္ပ အဖြဲ႕အစည္း မ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ အာကာသ ဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ား ညႇိႏိႈင္း ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ သေဘာ တူညီမႈ ကိစၥရပ္မ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းႏွင့္ အာကာသ ဆိုင္ရာ နည္းပညာမ်ား ရရွိ ျပန္႔ပြား ႏုိင္ေရး အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ ျခင္းမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း သိရ သည္။
Source: Popular News Journal
အာကာသစခန္းမ်ား
Baikonur ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္း ( ေျမာက္လတၱီတြဒ္ ၄၅.၆ ဒီဂရီ ၊ အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၆၃.၄ ဒီဂရီ )
၁၉၅၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၄ ရက္ ေန႔တြင္ ဆိုဗီယက္ျပည္ေထာင္စု၏ ပထမဦးဆံုးၿဂိဳဟ္တု Sputnik 1 ကို Baiknour ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းမွ R 7 ဒံုးပ်ံျဖင့္ ပစ္လႊတ္ခဲ့သည္။ Baiknour ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းသည္ ရုရွားႏိုင္ငံ၏ အေရးပါဆံုးေသာ စခန္းတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ၁၉၅၅ ခုႏွစ္တြင္တည္ေဆာက္ခဲ့၍ Baiknour ၿမိဳ႕၏ အေနာက္ေတာင္ဖက္ မိုင္၂၃၀ အကြာတြင္ တည္ရွိသည္။ Baiknour ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းသည္ ဆိုဗီယက္ၿပည္ေထာင္စုမွ ခြဲထြက္ခဲ့ေသာ ကာဇက္စတန္ႏိုင္ငံအတြင္း၌ တည္ရွိေန၍ ယခုကာလတိုင္ အသံုးျပဳေနဆဲ လႊတ္တင္ေရးစခန္းတစ္ခုျဖစ္သည္။ အႀကီးစားပစ္လႊတ္စင္ ၉ ခုႏွင့္ ဒံုးပ်ံပစ္လႊတ္စင္ေပါင္း ၁၅ ခုေက်ာ္ပါ၀င္သည္။ ရုရွားႏိုင္ငံ၏ လူလိုက္ပါေသာ အာကာသစီမံကိန္းမ်ား၊ လသို႔ပစ္လႊတ္သည့္ စီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ အျခားၿဂိဳဟ္မ်ားသို႔ ပစ္လႊတ္သည့္ အာကာသယာဥ္မ်ားကို အဆိုပါ လႊတ္တင္ေရးစခန္းမွ ပစ္လႊတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ အာကာသအတြင္းသို႔ ပထမဦးဆံုးေရာက္ရွိခဲ့သည္ လူသားျဖစ္ေသာ ယူရီဂါဂါရင္ လုိက္ပါေမာင္းႏွင္သည့္ ေဗာ့စေတာ့ အာကာသယာဥ္ကို အဆိုပါလႊတ္တင္ေရးစခန္းမွ ပစ္လႊတ္ခဲ့သည္။
Cape Canaveral ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္း ( ေျမာက္လတၱီတြဒ္ ၂၈.၅ ဒီဂရီ ၊ အေနာက္ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၈၁ ဒီဂရီ )
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ ထိပ္တန္းဒံုးပ်ံ လႊတ္တင္ေရးစခန္းတစ္ခုျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ၊ ဖေလာ္ရီဒါျပည္နယ္၌ တည္ရွိသည္။ စခန္းတြင္ ကေနဒီအာကာသစင္တာႏွင့္ ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္မႈမ်ား လြန္းပ်ံယာဥ္မ်ား ၊ ၿဂိဳဟ္တုမ်ား၏ သြားလာမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ေသာ mission control center တို႔ပါရွိသည္။ ဧကေလးေသာင္းေက်ာ္ က်ယ္၀န္းၿပီး အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ ပထမဦးဆံုးၿဂိဳဟ္တုျဖစ္သည့္ Explorer 1 ၿဂိဳဟ္တုႏွင့္ လေပၚသို႔လူသားမ်ား ေရာက္ရွိခဲ့ေသာ ခရီးစဥ္ျဖစ္သည့္ Apollo 11 အာကာသယာဥ္တို႔ကို လႊတ္တင္ခဲ့ေသာ စခန္းျဖစ္သည္။ ဒံုးပ်ံပစ္လႊတ္စင္ႀကီး ( ၆ ) ခုအပါအ၀င္ စုစုေပါင္း ဒံုးပ်ံပစ္လႊတ္စင္ ေလးဆယ္ေက်ာ္ တည္ရွိသည္။ ထိုစခန္းသည္ အာကာသထိန္းခ်ဳပ္ေရးစခန္း ( ၃ )ခု ၏ ကြန္ယက္ေအာက္တြင္ တည္ရွိၿပီး အေ႔ရွဘက္၌ ပင္လယ္ရွိျခင္းသည္ အေကာင္းဆံုးအားသာခ်က္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အဆိုပါစခန္းမွေန၍ ၀င္ရိုးစြန္းပတ္လမ္းသို႔ ပစ္လႊတ္ႏိုင္ျခင္းမရွိေပ။
Vandanberg ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္း (ေျမာက္လတၱီတြဒ္ ၃၄.၄ ဒီဂရီ ၊ အေနာက္ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၁၂၀.၃၅ ဒီဂရီ)
အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၊ ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ ၊ လြမ္ပတ္ၿမိဳ႕၏ ေျမာက္ဘက္ ၁၂ မိုင္အကြာႏွင့္ ေလာ့အိန္ဂ်ယ္လိစ္ ၿမိဳ႕၏ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ ၁၅၀ မိုင္အကြာ၌ တည္ရွိသည္။ အဆိုပါ ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းတြင္ ပစ္လႊတ္စင္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ တည္ရွိၿပီး စစ္ဖက္ဆိုင္ရာၿဂိဳဟ္တုမ်ားႏွင့္ ေထာက္လွမ္းေရးၿဂိဳဟ္တုမ်ားကိုသာ သီးသန္႔ပစ္လႊတ္ေနေသာ လႊတ္တင္ေရးစခန္းတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ၀င္ရိုးစြန္းပတ္လမ္းတြင္ လွည့္ပတ္သည့္ ၿဂိဳဟ္တုမ်ားကိုလည္း အဆိုပါပစ္လႊတ္ေရးစခန္းမွ လႊတ္တင္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ အဆိုပါ ပစ္လႊတ္ေရးစခန္းသည္ အေမရိကန္အစိုးရ၏ တိုက္ခ်င္းပစ္ဒံုးပ်ံမ်ားကို စမ္းသပ္ပစ္လႊတ္ေနေသာ ေနရာတစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။
Kourou ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္း (ေျမာက္လတၱီတြဒ္ ၅.၂ ဒီဂရီ ၊ အေနာက္ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၅၂.၈ ဒီဂရီ )
၁၉၆၇ ခုႏွစ္တြင္ ဥေရာပ အာကာသေအဂ်င္စီမွ ေတာင္အေမရိကတိုက္ ၊ ျပင္သစ္ဂီယာနာ ႏိုင္ငံ၌ ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းတစ္ခုကို တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ အဆိုပါ ပစ္လႊတ္ေရးစခန္းသည္ အီေကြတာႏွင့္ နီးကပ္စြာတည္ရွိၿပီး မည္သည့္ပတ္လမ္းကိုမဆို အလြယ္တကူ ပစ္လႊတ္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ လက္ရွိပစ္လႊတ္ေရးစခန္းမ်ားအနက္ အေကာင္းဆံုးဟု ေခၚဆိုႏိုင္သည္။ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္ ၊ ဒီဇင္ဘာလ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ ဥေရာပ အာကာသေအဂ်င္စီ၏ ပထမဦးဆံုးၿဂိဳဟ္တု CAT ကို Ariane လႊတ္တင္ေရးဒံုးပ်ံျဖင့္ ပစ္လႊတ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ထိုကဲ့သို႔ ပစ္လႊတ္ႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ဥေရာပအာကာသေအဂ်င္စီကို အာကာသအတြင္းသို႔ ၿဂိဳဟ္တုပစ္လႊတ္ႏိုင္ေသာ သတၱမေျမာက္အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု ျဖစ္လာေစခဲ့သည္။
၁၉၇၀ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၂၄ ရက္ တရုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံသည္ ပထမဦးဆံုးၿဂိဳဟ္တုျဖစ္ေသာ Mao -1 ၿဂိဳဟ္တုကို Long March 1 လႊတ္တင္ေရးဒံုးပ်ံျဖင့္ လႊတ္တင္ခဲ့ၿပီး ပဥၥမေျမာက္ၿဂိဳဟ္တုလႊတ္တင္ႏိုင္ေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္လာခဲ့သည္။
Jiuquan ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္း (ေျမာက္လတၱီတြဒ္ ၄၀.၆ ဒီဂရီ ၊ အေ႔ရွေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၉၉.၉ ဒီဂရီ)
Jiuquan ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းသည္ တရုတ္-မြန္ဂိုလီးယားနယ္စပ္ ၊ ဂိုဘီ သဲကႏၱာရအတြင္းရွိ က်ိဳးကြမ္းၿမိဳ႕၌ တည္ေဆာက္ထားၿပီး ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕ေတာ္မွ မိုင္တစ္ေထာင္ခန္႔ကြာေ၀းသည္။ အဆိုပါ ပစ္လႊတ္ေရးစခန္းသည္ တရုတ္ႏိုင္ငံ၏ ပထမဦးဆံုးဒံုးပ်ံပစ္လႊတ္ေရးစခန္း တစ္ခုၿဖစ္ၿပီး မီတာ ၅၀ ျမင့္ေသာ ပစ္လႊတ္စင္မ်ားကို တည္ေဆာက္ထားသည္။ Long March ဒံုးပ်ံမ်ားျဖင့္ ေလထုတိုင္းတာေရး ၿဂိဳဟ္တုမ်ားႏွင့္ မိုးေလ၀သၿဂိဳဟ္တုမ်ားကို ပစ္လႊတ္ေနေသာစခန္းတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ အာကာသယာဥ္မႈး ယန္လီေ၀ လိုက္ပါေသာ Shenzhou 5 အာကာသယာဥ္ကို Long March-2F ဒံုးပ်ံျဖင့္ အဆိုပါပစ္လႊတ္ေရးစခန္းမွ လႊတ္တင္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး တရုတ္ႏိုင္ငံသည္ အာကာသအတြင္းသို႔ လူသား ပို႔ေဆာင္ေပးႏိုင္ေသာ တတိယေျမာက္ႏိုင္ငံအျဖစ္ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။
Xichang ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္း (ေျမာက္လတၱီတြဒ္ ၂၈.၂၅ ဒီဂရီ ၊ အေ႔ရွေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၁၀၂ ဒီဂရီ)
တရုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံ၏ ပစ္လႊတ္ေရးစခန္း ( ၃ ) ခုအနက္ အႀကီးဆံုးစခန္းတစ္ခု ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ ပစ္လႊတ္ေရးစခန္းသည္ အျခားစခန္းႏွစ္ခုထက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္သည့္ တည္ေနရာတြင္ တည္ရွိေနေသာေၾကာင့္ ပတ္လမ္းအတြင္းသို႔ ၿဂိဳဟ္တုကိုေခ်ာေမာစြာ ပစ္လႊတ္ႏိုင္သည္။ ၇၆ မီတာျမင့္ေသာ ပစ္လႊတ္စင္ႏွစ္ခု ပါ၀င္၍ လက္ရွိတရုတ္ႏိုင္ငံ၏ Long March ဒံုးပ်ံမ်ားကို ပစ္လႊတ္ေနေသာ ေနရာတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ၁၉၈၄ ခုႏွစ္၌ ပထမဦးဆံုးေသာ ဒံုးပ်ံကိုပစ္လႊတ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ လူဦးေရထူထပ္ေသာ ေနရာမ်ားကို ျဖတ္သန္းပစ္လႊတ္ရျခင္းသည္ အဆိုပါစခန္း၏ အႀကီးမားဆံုး အားနည္းခ်က္ျဖစ္ၿပီး ၁၉၉၆ ခုႏွစ္၌ ပ်က္က်ခဲ့ေသာ Long March-3 ဒံုးပ်ံေၾကာင့္ ၆ ေယာက္ေသဆံုးၿပီး ၅၇ ေယာက္ဒဏ္ရာ ရရွိခဲ့သည္။ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္လည္း Long March-2E ဒံုးပ်ံေပါက္ကြဲခဲ့သည့္အတြက္ ၆ ေယာက္ေသဆံုး၍ ၂၃ ေယာက္ဒဏ္ရာ ရရွိခဲ့သည္။
Taiyuan ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္း (ေျမာက္လတၱီတြဒ္ ၃၇.၅ ဒီဂရီ၊ အေ႔ရွေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၁၁၂.၆ ဒီဂရီ)
Taiyuan ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းသည္ ၀ူဇီၿပည္နယ္၌ တည္ရွိၿပီး ေထာက္လွမ္းေရးၿဂိဳဟ္တုႏွင့္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးၿဂိဳဟ္တု မ်ားကဲ့သို႔ေသာ ၀င္ရိုးစြန္းပတ္လမ္းၿဂိဳဟ္တုမ်ား ပစ္လႊတ္ရာတြင္ အသံုးျပဳသည့္ လႊတ္တင္ေရးစခန္းတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ Iridium Constellation ၿဂိဳဟ္တုမ်ားကို ပစ္လႊတ္ခဲ့ေသာ လႊတ္တင္ေရးစခန္းတစ္ခု ျဖစ္သည္။
Sriharikota Island ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္း ( ေျမာက္လတၱီတြဒ္ ၁၃.၉ ဒီဂရီ၊ အေ႔ရွေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၈၀.၄ ဒီဂရီ)
၁၉၈၀ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၁၈ရက္ေန႔တြင္ အိႏိၵယႏုိင္ငံ၏ ပထမဦးဆံုးၿဂိဳဟ္တုကုိ Sriharikota ကၽြန္းေပၚရွိ ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းမွ ပစ္လႊတ္ခဲ့ၿပီး အာကာသထဲသုိ႔ ၿဂိဳဟ္တုပစ္လႊတ္ႏိုင္ေသာ အဌမေျမာက္ႏုိင္ငံ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ အဆုိပါ ပစ္လႊတ္ေရးစခန္းသည္ အိႏၵိယႏုိင္ငံအေရွ႕ပုိင္းကမ္းေျခရွိ မဒရပ္ၿမိဳ႕၏ ေျမာက္ဘက္ ကီလုိမီတာ ၁၀၀ အကြာ Sriharikota ကၽြန္းေပၚ၌ တည္ရွိသည္။ ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းသည္ ဧက ၁၄၅၀၀ က်ယ္၀န္းၿပီး သစ္ေတာမ်ား ထူထပ္ေသာေနရာ ျဖစ္သည္။ မီတာ ၄၀ ျမင့္ေသာ ပစ္လႊတ္စင္တစ္ခုပါရွိၿပီး တန္ ၆၀၀ ေလးေသာ ပစ္လႊတ္စင္တစ္ခုလည္း ပါရွိသည္။
ကာဂုိရွီးမား ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္း (ေျမာက္လတၱီတြဒ္ ၃၁.၂ ဒီဂရီ၊ အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၁၃၁.၁ ဒီဂရီ)
၁၉၇၀ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ အုိဆုမိ ဟုအမည္ရေသာ ၿဂိဳဟ္တုကုိ Lumbda ဒံုးပ်ံျဖင့္ ပစ္လႊတ္ခဲ့ၿပီး ဂ်ပန္ႏုိင္ငံည္ အာကာသထဲသုိ႔ ၿဂိဳဟ္တုပစ္လႊတ္ႏုိင္ေသာ စတုတၳေျမာက္ႏုိင္ငံတစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့သည္။ အဆုိပါ ပစ္လႊတ္ေရးစခန္းသည္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ က်ဴရႈကၽြန္းေပၚတြင္ တည္ရွိၿပီး မူလက မုိးေလ၀သၿဂိဳဟ္တုမ်ားကုိ ပစ္လႊတ္ရန္ရည္ရြယ္ခဲ့ၿပီး ယခုအခ်ိန္တြင္ အာကာသယာဥ္မ်ားကုိပါ ပစ္လႊတ္ႏုိင္ၿပီ ျဖစ္သည္။ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ၏ ပထမဆံုးၿဂိဳဟ္တုေျခာက္ခုကုိ ကာဂုိရွီးမား ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းမွ ပစ္လႊတ္ခဲ့ၿပီး ယခုအခ်ိန္ထိၿဂိဳဟ္တုေပါင္း ႏွစ္ဒါဇင္ေက်ာ္ကုိ ပစ္လႊတ္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။
တန္ဂါရွီးမား ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္း (ေျမာက္လတီၱတြဒ္ ၃၀.၄ ဒီဂရီ၊ အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၁၃၁ ဒီဂရီ)
ဂ်ပန္အာကာသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေအဂ်င္စီ၏ ရံုးစုိက္ရာေနရာျဖစ္ၿပီး တုိက်ိဳၿမိဳ႕မွ မုိင္ေပါင္း ၆၅၀ ကြာေ၀းေသာ တန္ဂါရွီးမားကၽြန္းေပၚ၌ တည္ရွိသည္။ ထုိစခန္းမွ အဓိကအားျဖင့္ ေလာင္စာခဲသံုးႏွင့္ ေလာင္စာရည္သံုး ဒံုးပ်ံမ်ားကုိ စမ္းသပ္ပစ္လႊတ္လ်က္ရွိသည္။
အထက္ပါ ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းမ်ားအျပင္ ကမာၻတစ္၀န္း၌ အျခားပစ္လႊတ္ေရးစခန္းမ်ားလည္း တည္ရွိသည္။ ယင္းတို႔အတြင္းမွ အခ်ိဳ႕သည္ ႏိုင္ငံပိုင္စခန္းမ်ားျဖစ္ၿပီး အခ်ိဳ႕သည္ NASA ႏွင့္ ဥေရာပအာကာသ ေအဂ်င္စီ၏ စခန္းမ်ားျဖစ္သည္။ NASA ၏ Tran-Atlantic landing အတြက္ စပိန္၊ ဆီနီေဂါႏွင့္ ေမာ္ရိုကိုႏိုင္ငံတို႔တြင္ စခန္း( ၃ )ခုတည္ေဆာက္ထားသည္။ ၁၉၈၈ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၁၉ ရက္ေန႔တြင္ အစၥေရးႏိုင္ငံသည္ အာကာသအတြင္းသို႔ ၿဂိဳဟ္တုပစ္လႊတ္ႏိုင္ေသာ န၀မေျမာက္ႏိုင္ငံျဖစ္ခဲ့ၿပီး ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၅ ရက္ေန႔တြင္လည္း အီရတ္ႏိုင္ငံသည္ အာကာသအတြင္းသို႔ ၿဂိဳဟ္တုပစ္လႊတ္ႏိုင္ေသာ ဆယ္ႏိုင္ငံေျမာက္ႏိုင္ငံျဖစ္လာသည္။ အီတလီႏိုင္ငံ ၊ ဆမ္မာရီ ကြ်န္းအနီး၌ရွိေသာ ပစ္လႊတ္ေရးစခန္းသည္ ေရျပင္ေပၚ၌ တည္ေဆာက္ထားေသာ ပစ္လႊတ္ေရးစခန္းတစ္ခု ျဖစ္သည္။
Source: 9SpaceStudy
အေမရိကန္တြင္ ေဒၚလာ ၄ သန္းတန္ ေနာက္ဆံုးေပၚ ေထာက္လွမ္းေရးေလယာဉ္တီထြင္
အေမရိကန္နိုင္ငံမွ စစ္ဖက္ဆိုင္ရာ ပညာရွင္မ်ားသည္ ေဒၚလာ ၄ သန္းေက်ာ္ တန္ဖိုးရွိသည့္ ေနာက္ဆံုးေပၚ ေထာက္လွမ္းေရး သူလ်ွိဳေလယာဉ္ေလး တစ္စင္းအား တီထြင္လိုက္သည္။ ၁၆ လက္မသာရွိေသာ ေလယာဉ္ငယ္ေလးသည္ ငွက္ပိတံုးေလး တစ္ေကာင္ႏွင့္ ပံုစံတူေအာင္ တည္ေဆာက္ထားၿပီး အေလးခ်ိန္မွာ AA ဓာတ္ခဲ တစ္လံုးထက္ပင္ ေလ်ာ့နည္းသည္။
အိတ္ထဲတြင္ အလြယ္တကူ ထည့္ယူသြားနိုင္ေသာ ေလယာဉ္ေလးကို ပင္တဂြန္ စစ္ဌာနခ်ုပ္က ေဖာ္ျပလိုက္သည္။ ယင္းေလယာဉ္ငယ္ စီမံကိန္းကို အခ်ိန္ ၅ ႏွစ္မ်ွယူ၍ တည္ေဆာက္ခဲ့ၿပီး ငွက္ႏွင့္အလြန္တူေသာ ေလယာဉ္ေလးသည္ တစ္နာရီလ်င္ ၁၁ မိုင္နႈန္းထိ ပ်ံသန္းနိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။ စစ္ဖက္အႀကီးအကဲမ်ားက အလြန္ေသးငယ္ေသာ ကင္မရာေလးမ်ားကို ငွက္ပိတံုး ေလယာဉ္ေလးတြင္ ထည့္သြင္းကာ စစ္ပြဲဇုန္မ်ားတြင္ ရန္သူ့စခန္း တည္ေနရာကို လ်ွိဳ့ဝွက္ေထာက္လွမ္းနိုင္မည္ဟု ယံုၾကည္ေနၾကသည္။
ေလကိုဆန္၍ ပ်ံနိုင္ေသာ ငွက္ကေလးမ်ားကို ကမ႓ာေပၚတြင္ ေထာက္လွမ္းေရးေလယာဉ္မ်ား ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ေနသည့္ အႀကီးဆံုး ကုမၸဏီႀကီး တစ္ခုျဖစ္ေသာ AeroVironment က မိတ္ဆက္ျပသခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ စစ္တပ္သည္ ေထာက္လွမ္းေရးအတြက္ တစထက္တစ ေသးငယ္ေသာ ကိရိယာေလးမ်ားကို အသံုးျပုလာၿပီး ယမန္ႏွစ္ကလည္း ၄ ေပါင္မ်ွသာ အေလးခ်ိန္ရွိေသာ ေလယာဉ္ငယ္မ်ားကို ေထာင္ႏွင့္ခ်ီ မွာယူခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရသည္။
Source: People Media Voice
အာကာသအမႈိက္သ႐ုိက္က ၿဂဳိလ္တုမ်ားအတြက္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈျဖစ္လာ
အနာဂတ္ကာလတြင္ ကမာၻပတ္ လမ္းေၾကာင္းအတြင္း လႊင့္တင္မည့္ ၿဂိဳဟ္တုမ်ားအတြက္ အာကာသ အမိႈက္သရိုက္မ်ားက အလြန္ႀကီးမားေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား ျဖစ္လာေစႏိုင္ေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားက ေျပာၾကားလုိက္သည္။ သုေတသီမ်ားက လာမည့္ႏွစ္ အနည္းငယ္အတြင္း ကမာၻပတ္ လမ္းေၾကာင္းထဲတြင္ အာကာသ အမိႈက္မ်ား ထူေျပာစြာ ျဖစ္လာႏုိင္ေၾကာင္း သတိေပးခဲ့သည္။
ကမာၻပတ္ လမ္းေၾကာင္းထဲသို႔ ၿဂိဳဟ္တုမ်ား လႊတ္တင္ႏိုင္ခဲ့သည္မွာ ႏွစ္ေပါင္း(၅၀)ေက်ာ္ ၾကာျမင့္လာသည္ႏွင့္အတူ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ား ေျမာပါေနသည့္ အာကာသ အမိႈက္မ်ားလည္း ထုႏွင့္ထည္ႏွင့္ တိုးပြားလာခဲ့သည္။ “ေနာက္ထပ္ (၂)ႏွစ္၊ (၃)ႏွစ္အတြင္း အာကာသ အမိႈက္ေတြေၾကာင့္ ၿဂိဳဟ္တုေတြ ထိခိုက္မိတာမ်ိဳး ပိုၿပီးအျဖစ္မ်ားလာႏုိင္တယ္”ဟု အေမရိကန္ အမ်ိဳးသား အကာသ ေအဂ်င္စီ (NASA)မွ ကမာၻပတ္လမ္းအတြင္းရွိ အမိႈက္မ်ား ေစာင့္ၾကည့္ေရးရံုး တာ၀န္ခံ ဂ်င္းစ္စတန္စ္ဘယ္ရီက space.comသို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ယခင္ကလည္း ISSအျပင္ ကမာၻပတ္လမ္းအတြင္းရွိ ၿဂိဳဟ္တုမ်ားသည္ အာကာသ အမိႈက္မ်ား၏ ထိခုိက္လာႏုိင္ေသာ အေနအထားမ်ိဳးႏွင့္ ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရဖူးသည္။ ယင္းတို႔သည္ ကမာၻပတ္လမ္းအတြင္း တစ္နာရီ မိုင္(၁၇၅၀၀)ႏႈန္းထိ ျမန္ႏႈန္းျမင့္မားစြာ သြားလာေနတတ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ပညာရွင္မ်ားက ကမာၻပတ္ လမ္းေၾကာင္းအတြင္း ေဘ့စ္ေဘာ ေဘာလံုးထက္ ပိုႀကီးသည့္ အမိႈက္စ (၂၀၀၀၀)ေက်ာ္၊ ေက်ာက္ဒိုးတစ္ခုစာထက္ ပိုႀကီးသည့္ အမိႈက္စေပါင္း (၅၀၀၀၀၀)ေက်ာ္ထိ ရွိေနေၾကာင္း သတိေပး ေျပာဆိုထားသည္။ ပညာရွင္မ်ားသည္ ၿဂိဳဟ္တုမ်ားကို အႏၱရာယ္ ေပးႏုိင္ေလာက္ဖြယ္ရွိေသာ အမိႈက္အစအန (၂၂၀၀၀)ေက်ာ္ကို ေျခရာခံ ေထာက္လွမ္းေနေသာ္လည္း ယင္းတို႔ကို အခ်ိန္ျပည့္ ေစာင့္ၾကည့္ႏုိင္ျခင္း မရွိဟုလည္း သတင္းမ်ားက ေဖာ္ျပသြားသည္။
Source: Space
ရုရွားႏုိင္ငံ၏ မ်ိဳးဆက္သစ္လႊတ္တင္ေရး ဒံုးပ်ံ Angara အား ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ မတုိင္မီ စမ္းသပ္ပစ္လႊတ္မည္
ရုရွားႏုိင္ငံေျမာက္ဘက္၌ တည္ရွိေသာ Plesetsk ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းတြင္ Angara ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ရန္ အတြက္ လုိအပ္ေသာ အေဆာက္အဦးမ်ား တည္ေဆာက္မႈအေျခအေနမွာ ၿပီးစီးလုရွိၿပီဟု ရုရွားအာကာသ ေအဂ်င္စီမွ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူက ေျပာၾကားလုိက္သည္။
Angara လႊတ္တင္ေရးဒံုးပ်ံသည္ ပတ္လမ္းနိမ့္ ပတ္လမ္း (Low Earth Orbit – LEO) အတြင္းသုိ႔ ၂၀၀၀ ကီလုိဂရမ္မွ ၄၀၅၀၀ ကီလုိဂရမ္အထိ ပုိ႔လႊတ္ႏုိင္ၿပီး လက္ရွိအသံုးျပဳေနေသာ ရုရွားႏုိင္ငံလႊတ္တင္ေရးဒံုးပ်ံမ်ား၏ ပင္မ လႊတ္တင္ေရးဒံုးပ်ံ အျဖစ္သုိ႔ ေရာက္ရွိေစရန္ ျပဳလုပ္ သြားမည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။
လႊတ္တင္ေရးဒံုးပ်ံအား Universal Rocket Module (URM) အေပၚ အေျခခံ၍ ေဆာက္လုပ္ ထားၿပီး ပံုသ႑ာန္ အမ်ိဳးမ်ိဳးတပ္ဆင္ႏုိင္သည့္ ျပန္လည္ အသံုးျပဳ၍ မရေသာ လႊတ္တင္ေရးယာဥ္ (Evolved Expendable Launch Vehicle – EELV) ႏွင့္ ဆင္တူေသာ ပံုစံအတုိင္း ျပဳလုပ္ထားသည္။
Angara လႊတ္တင္ေရးဒံုးပ်ံမ်ား တည္ေဆာက္ရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ရုရွားႏုိင္ငံအား ကာဇက္စတန္ႏို္င္ငံမွ ဘုိင္ကုိေနာ ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းကို ဌားရမ္းအသံုးျပဳရျခင္းမွ ေလ်ာ့က်ေစရန္ ျဖစ္သည္။ ရုရွားႏုိင္ငံ၏ ေျမာက္ပုိင္းတြင္ ရွိေသာ Plesetsk ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းႏွင့္ ႏုိင္ငံ အေရွ႕ပုိင္းတြင္ တည္ရွိေသာ အသစ္ထပ္မံျပဳလုပ္မည့္ ဒံုးပ်ံလႊတ္တင္ေရးစခန္းတုိ႔မွ ေန၍ အေလးခ်ိန္မ်ားျပားေသာ payload မ်ား ပစ္လႊတ္ႏုိင္ရန္အတြက္ အဆိုပါ Angara လႊတ္တင္ေရး ဒံုးပ်ံမ်ားကုိ တည္ေဆာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
Source: Satellite&Space
Solar Storm
ၿဂိဳဟ္တုတည္ရွိေနသည့္ အာကာသပတ္၀န္းက်င္ (space environment)သည္ ဆိုး၀ါးျပင္းထန္ေသာ ပတ္၀န္းက်င္တစ္ခုျဖစ္သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ အာကာသအမိႈက္မ်ား အာကာသထဲမွာ ခန္႔မွန္းရခက္ခဲစြာ ေမ်ာခ်င္ရာသို႔အရွိန္အဟုန္ျပင္းစြာေမ်ာပါေနသည့္ လူသားေတြျပဳလုပ္ထားသည့္ အာကာသ အမႈိက္သရိုက္မ်ား (space debris) ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းအာကာသ၀တၳဳမ်ားႏွင့္ ၿဂိဳဟ္တုနဲ႔တိုက္မိတဲ႔အခါ သို႔မဟုတ္ ၿဂိဳဟ္တုေပၚက အေရးႀကီးသည့္ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုခုကို ထိမွန္သြားတဲ႔အခါတြင္ ၿဂိဳဟ္တုတစ္ခုလံုး ပ်က္စီးမႈႀကီးမ်ားအထိ ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္သည္။ ၿဂိဳဟ္တုတစ္ခု၏ အစိတ္အပိုင္း အေသးအမႊားကေလးမ်ားမွ ထိန္းခ်ဳပ္စနစ္မရွိေတာ့သည့္ ပတ္လမ္းထဲတြင္ လႊင့္ေမ်ာေနၾကေသာ ၿဂိဳဟ္တုအေဟာင္းမ်ားလည္း ပါ၀င္သည္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ျဖစ္ေပၚခဲ႔ေသာ အေမရိကန္ ဆက္သြယ္ေရးၿဂိဳဟ္တု (Irridium) ႏွင့္ ရုရွားဆက္သြယ္ေရး ၿဂိဳဟ္တုအပ်က္ (Kosmos) တို႔ တိုက္မိၾကသည့္ ျဖစ္ရပ္ကဲ့သို႔ တိုက္မိသည့္ ၿဂိဳဟ္တုႏွစ္ခုစလံုးေပါက္ကြဲပ်က္စီးသြားတာမ်ိဳးအထိလည္း ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါသည္။
ၿဂိဳဟ္တုတစ္လံုးအသစ္တင္လိုက္တိုင္း ယင္းၿဂိဳဟ္တုကို ပစ္လႊတ္ေပးသည့္ဒံုးပ်ံ (launch vehicle) မွလည္းေကာင္း၊ ၿဂိဳဟ္တုႏွင့္ ဒံုးပ်ံခြဲထုတ္ျခင္းအတြက္ ထည့္သြင္းထားရသည္႔စက္ပစၥည္းမ်ားမွလည္းေကာင္း၊ ကိရိယာအစိတ္အပိုင္းမ်ားကို အာကာသအတြင္းတြင္ခ်န္ထားခဲ့သည့္အတြက္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုေၾကာင့္ ကမၻာ႔ပတ္၀န္းက်င္ အာကာသထဲတြင္ ၁၉၆၀ ခန္႔မွစၿပီး တစ္ကမၻာလံုး ပစ္လႊတ္ခဲ႔ၾကသည့္ၿဂိဳဟ္တုမ်ားအျပင္ ယင္းၿဂိဳဟ္တုမ်ားကို လႊတ္တင္ခဲ႔သည့္အႀကိမ္တိုင္း အာကာသထဲတြင္ခ်န္ထားခဲ႔သည့္ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားသည္ အေရအတြက္အားျဖင့္ သန္းဂဏန္းအထိရွိေနေသာေၾကာင့္ အာကာသတြင္းရွိ မည္သည္႔ၿဂိဳဟ္တုကိုမဆို လာေရာက္ထိမွန္ႏိုင္ေျခရွိေနသည္။ ထို႔အျပင္ အာကာသ အတြင္းသို႔လႊတ္တင္ရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ျပဳလုပ္ခဲ႔ၾကသည့္အတြက္ ယင္းအမႈိက္သရိုက္မ်ားသည္ ၿဂဳိဟ္တုနဲ႔ယွဥ္လ်င္ အလြန္မာေက်ာသည္။ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္အတိုင္း အလြန္မာေက်ာၿပီးအလြန္လ်င္ျမန္ေသာ အျမန္ႏႈန္း (8 km/s) ျဖင့္ေရြ႕လ်ားေနေသာ ယင္းပစၥည္းအစအနမ်ားသည္ ၿဂိဳဟ္တုကို ထိမွန္သည့္အခါတြင္ ထိမွန္ျခင္းခံရသည့္ အစိတ္အပိုင္းေပၚကိုလိုက္၍ ပ်က္စီးမႈႀကီးမားပါသည္။ အေရးအႀကီးဆံုး အစိတ္အပိုင္းကိုထိမွန္ခဲ႔မည္ဆိုပါက ၿဂိဳဟ္တု တစ္ခုလံုး သံုးမရတဲ႔အထိ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါသည္။
ေနမုန္တိုင္း ႏွင့္ ၄င္း၏ ျဖစ္ေပၚလာပံု
ေနမုန္တိုင္းဆိုသည္မွာ ေနကိုလႊမ္းျခံဳထားေသာဓာတ္ေငြ႔လႊာအတြင္းတြင္ ျဖစ္ေပၚတတ္ေသာျပင္းထန္သည့္ ေပါက္ကြဲမႈတစ္မ်ဳိးကို ေခၚဆိုျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေနမုန္တိုင္းမ်ားျဖစ္ေပၚလာသည္မွာ ေန၏ပါ၀င္ပစၥည္းမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။ ဟိုက္ၿဒိဳဂ်င္ႏွင့္ ဟီလီယမ္ဓာတ္ေငြ႕မ်ားျဖင့္ အဓိကဖြဲ႕စည္းထားသည့္ေနသည္ ယင္းဓာတ္ေငြ႕ႏွစ္မ်ဳိး ေလာင္ကၽြမ္းျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာ ေဘးထြက္ပစၥည္းအေနျဖင့္ အပူစြမ္းအင္္၊ အလင္းေရာင္၊ ဓာတ္ေဆာင္မႈန္ (charged particles)၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ျဖာထြက္မႈ (X-rays, Gamma rays, etc.) ထုတ္လႊတ္ေပးသည္။
ယင္းေဘးထြက္ပစၥည္းမ်ားအနက္မွ ျဒပ္ထုမရွိေသာေဘးထြက္ပစၥည္းမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ အလင္းေရာင္ ၊ဓာတ္ေရာင္ျခည္၊ အပူစြမ္းအင္တို႔သည္ ေနမွအခ်ိန္ျပည့္ ျဖာထြက္ေနၿပီး ဓာတ္ေဆာင္မႈန္မ်ားမွာမူ ေနအတြင္းပိုင္းတြင္သာ တည္ရွိပါသည္။ ေနမုန္တိုင္းဆိုသည္မွာ ျဒပ္ထုရွိေသာ ဓာတ္ေဆာင္မႈန္မ်ား (charged particles) ေနမွအရွိန္အဟုတ္ျပင္းစြာ လြင့္ကန္ထြက္လာျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ယင္းသည္ေန၏ အတြင္းပိုင္း၌ရွိေသာ သံလိုက္စက္ကြင္း ေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။
ေနအတြင္း၌လွည့္ပတ္ေရြ႕လ်ားေနေသာ ဓာတ္ေဆာင္မႈန္ေတြႏွင့္ အတူသံလိုက္စက္ကြင္းသည္လည္း လိုက္ေျပာင္းေနပါသည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ေန၏ corona အလႊာအတြင္းတြင္ရွိေနသည့္ ဓာတ္ေဆာင္မႈန္ေတြျဖစ္ၾကေသာ Proton ႏွင့္ electron တို႔သည္လည္း အလြန္ျမင့္မားေသာ အပူခ်ိန္ေၾကာင့္ ေန၏ဆြဲအားမွ လြတ္ထြက္ႏိုင္ေသာ စြမ္းအင္အရွိန္ (escape velocity) ကိုရရွိေနၾကသည္။ “သံလိုက္စက္ကြင္းမ်ားသည္ဓာတ္ေဆာင္မႈန္မ်ားအား လမ္းေၾကာင္းေျပာင္းႏိုင္ၾကသည္” (တြန္းႏိုင္ဆြဲႏိုင္ၾကသည္) (Charged particles can be deflected by magnetic fields) ဆိုသည့္သေဘာေၾကာင့္ သံလိုက္စက္ကြင္းမ်ားတစ္ေနရာရာမွာစုမိလာၿပီး ျပင္းအားမ်ား သြားသည့္အခါမ်ိဳးတြင္ ဓာတ္ေဆာင္မႈန္မ်ားကိုေနအတြင္းမွ အျပင္ကိုတြန္းထုတ္ေနသကဲ႔သို႔ ျဖစ္ေနပါသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ အဘက္ဘက္သို႔ ဓာတ္ေဆာင္မႈန္စီးေၾကာင္း (ေနမုန္တိုင္း) ေပၚေပါက္တိုက္ခတ္လာျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ေန၏အတြင္းပိုင္းတြင္ စုမိသြားေသာ သံလုိက္စက္ကြင္းျပင္းအားအေပၚကို လိုက္ၿပီးေနမုန္တိုင္းေတြ၏ အရြယ္အစားေတြကြာျခားၾကပါသည္။
ေနမွစတင္တိုက္ခတ္သည့္အခ်ိန္၌ ေနမုန္တိုင္း၏စြမ္းအင္ထုတ္လႊတ္မႈသည္ 6*1025 Joules မွ်ရွိသည္။ အဆုိပါပမာဏသည္ ေနမွတစ္စကၠန္႔မွာထုတ္လႊတ္္ေနသည့္ စြမ္းအင္စုစုေပါင္းရဲ႕ ေျခာက္ပံုတစ္ပံုမွ်ရွိေသာ ပမာဏျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ေနမုန္တိုင္းက သယ္ေဆာင္လာေသာစြမ္းအင္သည္ အလြန္္ျမင့္မားျပင္းထန္သည္။ ကမၻာ့ ပတ္လမ္းသို႔ေနမုန္တိုင္းေရာက္ရွိခ်ိန္၌ တိုက္ခတ္ႏႈန္းသည္ တစ္စကၠန္႔လွ်င္ 185435 မိုင္မွ်ရွိၿပီး ဓာတ္ေဆာင္မႈန္ အေရအတြက္သည္လည္း တစ္ကုဗစင္တီမီတာတိုင္းတြင္ တစ္မႈန္ မွ ဆယ္မႈန္ အထိ ပါရွိေနသည္။ ေနမုန္တိုင္း တိုက္ခတ္ႏႈန္း (velocity)၊ ဓာတ္ေဆာင္မႈန္သိပ္သည္းဆ (charged particle density) ႏွင့္ တိုက္ခတ္ေသာ အႀကိမ္ေရတို႔သည္ sunspot activity ေပၚမူတည္၍ ေျပာင္းလဲႏုိင္ပါသည္။ ေနမုန္တိုင္းက သယ္ေဆာင္လာေသာစြမ္းအင္ စုစုေပါင္းပမာဏသည္ ေနမုန္တိုင္းတိုက္ခတ္ေသာအႀကိမ္ေရႏွင့္ ေျပာင္းျပန္ အခ်ိဳးက်သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ေနမုန္တိုင္းငယ္မ်ားသည္ ေနမုန္တိုင္းႀကီးမ်ားထက္ပိုမိုတိုက္ခတ္ႏိုင္သည္။
Source: 9SpaceStudy






